วันศุกร์ที่ 16 มีนาคม พ.ศ. 2555

โรคพิษสุนัขบ้า






วันนี้ทีมงาน PTC ได้นำความรู้เกี่ยวกับ "โรคพิษสุนัขบ้า" มาฝากกันค่ะ


     ช่วงนี้เข้าใกล้หน้าร้อนเต็มที โรคที่มักมากับหน้านี้โรคหนึ่ง นั่นก็คือ โรคพิษสุนัขบ้า
โรคพิษสุนัขบ้าหรือที่รู้จักกันในชื่อ โรคกลัวน้ำ  เป็นโรคติดเชื้อที่มีสาเหตุมาจาก Rabie virus ซึ่งเป็นเชื้อก่อโรคในสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมทุกชนิด ไม่ใช่แค่สุนัขเท่านั้น ไม่ว่าจะเป็น ลิง แมว หนู เป็นต้น

     ปัจจุบันยังไม่มียาใดที่สามารถรักษาโรคนี้ได้ จะมีก็แต่เพียงการป้องกันด้วยการฉีดวัคซีน  วัคซีนนี้ผลิตจากเชื้อ Rabie virus ที่ตายแล้ว นำมาฉีดเพื่อกระตุ้นให้ร่างกายสร้างภูมิคุ้มกันต่อเชื้อชนิดนี้ 

     การฉีดวัคซีนป้องกันโรคพิษสุนัขบ้าแบ่งได้ 2 ประเภท

1. การฉีดวัคซีนก่อนการสัมผัสสัตว์ (Prophylaxis) สำหรับผู้ที่มีความเสี่ยงต่อการโดนสัตว์กัด เช่น สัตวแพทย์ เจ้าหน้าที่ที่ทำงานเกี่ยวกับเชื้อไวรัสพิษสุนัขบ้า   
  •  ฉีด 3 ครั้ง นั่นคือ วันที่ 0 ,7 และ 21 หรือ 28 
  •  อาจฉีดกระตุ้นได้อีกใน 1 ปี

2. การฉีดวัคซีนหลังสัมผัสสัตว์
  •  ไม่มีแผลหรือรอยถลอก(ยกเว้นน้ำลายหรือเลือดของสัตว์กระเด็นเข้าตาหรือปาก)ไม่ต้องฉีดวัคซีน
  •  จะฉีดวัคซีนในกรณีที่
-   ถูกงับเป็นรอยช้ำแต่ไม่มีเลือดออก
-   ถูกเลียหรือน้ำลายถูกผิวหนังที่มีรอยถลอกหรือมีแผล
-   ถูกข่วนที่ผิวหนัง ไม่มีเลือดออกหรือออกซิบๆ
-   ถูกกัดหรือข่วนเป็นแผลและมีเลือดออก
-   น้ำลายหรือสารคัดหลั่งจากสัตว์ ถูกเยื่อบุตา ปาก จมูกหรือแผลตามผิวหนัง

     โดยการฉีดวัคซีนป้องกันโรคพิษสุนัขบ้าสามารถทำได้ 2 แบบ นั่นคือ ฉีดเข้ากล้ามเนื้อ (IM) และฉีดเข้าในผิวหนัง (ID)


หากไม่เคยฉีดวัคซีนมาก่อนหรือฉีดแล้วแต่น้อยกว่า 3 เข็ม

  • IM 5 ครั้ง ในวันที่ 0,3,7,14,28
  • ID 4 ครั้ง ในวันที่ 0,3,7,28 โดยแต่ละครั้งจะฉีด 2 จุด จุดละ 0.1 ml

      นอกจากนี้ผู้ที่ถูกกัดหรือข่วนเป็นแผลจนมีเลือดออก หรือถูกกัดเป็นแผลที่ใบหน้า ศีรษะ คอ มือและนิ้วมือ หรือมีแผลลึก ฉีกขาดมากต้องได้รับการฉีด Immunoglobulin โดยเร็วที่สุด โดยฉีดรอบแผลร่วมกับการฉีดวัคซีนในวันที่ 0 เนื่องจากผู้ป่วยเหล่านี้มีโอกาสติดเชื้อได้สูง


สำหรับผู้ที่น้ำลายหรือสารคัดหลั่งจากสัตว์ ถูกเยื่อบุตา ปาก จมูกหรือแผลตามผิวหนัง
  • ฉีดแล้วอย่างน้อย 3 เข็ม โดยเข็มสุดท้ายผ่านมาไม่เกิน 6 เดือน  จะฉีดกระตุ้นอีกเพียง 1 ครั้งในวันที่ 0
  • ฉีดแล้วอย่างน้อย 3 เข็ม โดยเข็มสุดท้ายผ่านมาเกิน 6 เดือน  จะฉีดกระตุ้นอีกเพียง 2 ครั้งในวันที่ 0,3
หากลืมฉีดวัคซีนตามกำหนด จะเป็นไรไหม????
       หากลืมหรือไม่สามารถมาฉีดวัคซีนตามกำหนดได้ควรรีบมาแีดต่อให้เร็วที่สุด โดยหากฉีดล่าช้าเพียง 2-3 วัน ไม่มีปัญหาแต่หากนานกว่านั้นยังไม่มีข้อมูลที่ชัดเจน

ในหญิงตั้งครรภ์สามารถฉีดวัคซีนป้องกันพิาสุนัขบ้าได้หรือไม่
      เนื่องจากเป็นเชื้อตาย จึงไม่ได้มีข้อห้ามในการใช้ในหญิงตั้งครรภ์ immunoglobulin ก็เช่นกัน